كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )

64

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )

انتساب به پدر را شرط دانسته است . « 1 » محقق حلى در مختصر النافع قول اشبه را عدم استحقاق منتسبين به عبد المطلب از طرف مادر به خمس مىداند . « 2 » و در شرايع الاسلام انتساب از سوى پدر را معتبر دانسته است . « 3 » علامه حلى در تبصرة المتعلمين در اين خصوص تنها قيد هاشمى بودن را آورده « 4 » و در ارشاد الاذهان قيد مؤمن بودن را به آن افزوده است . « 5 » شهيد اوّل در لمعه هاشميين از سوى پدر را مستحق خمس مىداند « 6 » و شهيد ثانى نيز همين قول را برگزيده و دليل آن را استعمال اهل لغت ذكر كرده است . « 7 » شيخ حسن نجفى صاحب جواهر الكلام قول محقق حلى را در اظهر بودن انتساب به عبد المطلب از سوى پدر ذكر كرده و عامه اصحاب را بر آن مىداند . آنگاه سيد مرتضى ، ابن حمزه و محدث بحرانى را از جمله قائلين به قول مخالف ذكر مىكند و به نقل از بحرانى در كتاب حدائق بزرگان ديگرى را از جمله شيخ مفيد ، قطب راوندى ، فضل بن شاذان ، ابن ابى عقيل ، ابو الصلاح حلبى ، سيد ابن زهره و ابن جنيد از قائلين به اين قول ( مخالف ) نام مىبرد و مىنويسد : « محدث بحرانى در حدائق آورده است از محقق اردبيلى ميل به اين قول نقل شده است و همين قول مختار ميرمحمد باقر داماد و مولى محمد صالح مازندرانى در شرح اصول و سيد نعمة اللّه جزائرى و شيخ عبد اللّه بن صالح بحرانى مىباشد . »

--> ( 1 ) . مراسم ص 581 . ( 2 ) . مختصر النافع ص 63 . ( 3 ) . شرايع الاسلام ج 1 ، ص 135 . ( 4 ) . تبصرة المتعلمين ص 126 . ( 5 ) . مجمع الفائدة و البرهان ج 4 ، ص 326 متن ارشاد . ( 6 ) . اللمعة الدمشقيه ص 45 . ( 7 ) . الروضة البهية فى شرح اللمعة الدمشقيه ج 2 ، ص 80 و 81 .